Hoe ziet een stad er over 100 jaar uit? Lijkt die nog een beetje op de stad van vandaag? Of is het een compleet andere ervaring waar je je nu nog geen voorstelling van kunt maken? Het zou handig zijn om even door de tijd te kunnen reizen, zoals in de film Back to the future. Maar helaas (of gelukkig?) is tijdreizen nog steeds voorbehouden aan science fiction. Wel kun je soms verschillende tijden tegelijk in beeld krijgen, zoals bij POST in Rotterdam. En dat kan helpen om zicht te krijgen op toekomstige verandering.

Hoeveel kan er veranderen in 10, 20, 50 of 100 jaar? Wie de toekomst wil verkennen, komt vanzelf terecht bij die vraag. Het antwoord hangt af van veel factoren en kan voor elk aspect van de werkelijkheid anders zijn. In steden gaan de veranderingen vaak in een wat langzamer tempo. Maar als je ver genoeg vooruit kijkt, kan het er toch heel anders uit gaan zien. Dat merk je vooral als je terugkijkt in de tijd. Het gebouw op de foto is zo’n terugblik in de tijd, die het contrast met het heden zichtbaar maakt.

POST Rotterdam is een soort stenen tijdcapsule die een beeld geeft van zowel het verleden als het heden. Het monumentale oude postkantoor uit 1923 omarmt als een capsule de gloednieuwe woontoren in het midden. Je zou het ook kunnen zien als een symbiose, want de opbrengst van de woontoren moet de kosten van de restauratie van het postkantoor (dat al jaren leeg stond) dekken. Zonder woontoren geen postkantoor meer.

Je kunt het je nauwelijks voorstellen, maar het oude gebouw dat nu in de schaduw staat van de imposante woontoren, was in 1926 nog gigantisch groot en ultramodern. Naast posterijen was er plek voor de moderne technologie van telefonie en telegrafie. Het werd gebouwd op een prominente plek, pal naast het al even indrukwekkende stadhuis. Stel je eens voor dat je mensen op straat in 1926 deze foto had laten zien. Waarschijnlijk zouden ze je vol onbegrip glazig aanstaren of je zelfs uitlachen. Toch is het 100 jaar later realiteit. Zo letterlijk gigantisch groot kan de verandering dus zijn. En zo moeilijk is het ook om je dat voor te kunnen stellen.

Terug naar het heden. Hoeveel kan er in 100 jaar tijd veranderen? Stel je eens voor hoe dit gebouw er over een eeuw uitziet. Staat er dan een nog grotere toren om de woontoren heen? Is die toren gemaakt van bomen die vanuit de grond in een toren-vorm groeien? Zijn dan beide gebouwen vervallen, omdat mensen massaal uit steden zijn weggetrokken? Is alles afgebroken en vervangen door stadsnatuur of een stadsmeer? Of ziet het er nog heel anders uit? Hoe het precies gaat worden, weet niemand. Maar terugkijken kan wel helpen om te zien dát het heel anders kan worden. POST Rotterdam maakt de verandering als tijdcapsule van steen in één oogopslag duidelijk.