Iech höb gedruimp venach, iech waor ’n prinses. Beppie Kraft droomt er in haar liedje nog over, maar het wordt langzaam werkelijkheid: Prinses Carnaval komt er aan. Of eigenlijk: Prins/es Carnaval.

Sommige veranderingen komen als een schok. Tenminste, voor mensen die hun verandersignaal-antennes niet uitsteken. Zo was er vorig jaar ineens een Prinses Carnaval in Venlo. Groot nieuws! En in Tilburg kwam voor het eerst een vrouw in de ‘Raad van Elf’. Zo zeg! Een vrouw in zo’n traditioneel mannenbolwerk? (Oké, wel een witte vrouw, want een vrouw van kleur was vermoedelijk too much geweest.) En de trend schuift onmiskenbaar verder op richting zuiden. Zo is er dit jaar in het dorpje Itteren bij Maastricht zelfs een heus ‘Prinsessenpaar’ (en een interessante clash met die andere traditie: de Katholieke Kerk.)

Tradities zijn op zich best handig. Je hoeft er namelijk niet bij na te denken. Verstand op nul en gaan. Zo ook bij carnaval. De datum ligt vast, het duurt drie dagen, je verkleedt je, doet schmink op je gezicht, drinkt bier en… er is altijd een Prins die doet alsof hij de baas is. Waarom dat zo is? Geen idee, dat hebben mensen ooit bedacht. Kan het ook anders? Jazeker, want carnaval is een volksfeest dat al eeuwenlang door mensen wordt gemaakt, gedragen en ook veranderd. Dat laatste past goed bij de essentie van carnaval als ‘feest van de omkering’. Tijdens vastelaovend kruipt iedereen drie dagen lang in een andere rol en komt de macht bij het volk te liggen. Normale verhoudingen worden op zijn kop gezet en dat maakt je er van bewust dat bestaande maatschappelijke structuren ook anders kunnen zijn. (De antropoloog David Graeber ziet carnaval als overblijfsel van oeroude ‘omkeringsfestivals’. Deze festivals “stelden de mensen in staat om zich voor te stellen dat andere ordeningen denkbaar waren, zelfs voor de samenleving als geheel”. Graeber, Wengrow, 2021)

Het kan dus anders en het wordt ook anders, want de tijden zijn veranderd. Wat voor sommige mensen een aardverschuiving lijkt, past helemaal in de huidige ‘inclusivitijd’. Vrouwen en mannen (of eigenlijk iedereen, los van gender) zijn gelijkwaardig en hebben gelijke rechten. Dus gelijke salarissen en kansen op de arbeidsmarkt, evenveel vrouwen als mannen in topposities, vrouwelijke ministers, presidenten en voetbaltrainers. De signalen zijn overal zichtbaar: vrouwen zijn aan een inhaalslag bezig. Dat het juist bij het feest van de omkering zo lang heeft moeten duren, is eigenlijk best verwonderlijk.

Hoe gaat dit in de toekomst verder? Heel simpel: de norm verschuift. Als je eenmaal ziet dat het anders kan, ga je het vanzelf normaal vinden (zie alcoholvrij bier en vegaburgers). Dus bestaat elke ‘Raad van Elf’ straks uit mannen en vrouwen – wit of van kleur. En de hoofdnar van het feest is eveneens genderneutraal. Dan hebben we in de toekomst dus geen Prins meer, maar een Prins/es Carnaval. (Spreek je die dan aan met Hunne in plaats van Ziene Hoeglöstigheid?) Lijkt mij een mooi vooruitzicht. Hoe meer diverse zielen, hoe meer vreugd. Vastelaovend same!