‘Politie arresteert robot die oude vrouw lastig valt.’ ‘Robot gaat door het lint in restaurant.’ Het zijn zo maar twee koppen van nieuwsartikelen. Zoek je verder, dan vind je meer van dit soort verandersignalen en ga je een patroon zien: humanoïde robots vinden langzaam hun plek in onze maatschappij. Maar de menselijke bots hebben wel nog veel te leren.

Twee jaar geleden schreef ik al eens dat de robots eraan komen. Maar eigenlijk zijn ze al lang onder ons, bijvoorbeeld in autofabrieken, de chipindustrie of dichter bij huis als stofzuiger, grasmaaier of schoonmaker (zie foto). Nieuw is wel dat er steeds meer robots zijn die op ons lijken, zogenaamde ‘humanoïde’ robots. Om een idee te krijgen van een toekomst met menselijke robots moet je (naast de VS) vooral in China zijn. Dat land heeft de ontwikkeling van ‘fysieke AI’ (robots gecombineerd met AI) tot prioriteit gemaakt in hun nieuwe vijfjarenplan. Ze zijn technisch al behoorlijk ver. Kijk maar eens naar deze kungfu-robots (en val niet van je stoel). China’s grote voordeel: ze kunnen die dingen in enorme hoeveelheden relatief goedkoop produceren. En dus zullen waarschijnlijk net als bij elektrische auto’s de komende jaren de meeste menselijke robots made in China zijn.

Die robots zijn alleen nog niet helemaal volwassen. Het zijn soms net kinderen. Ze kunnen heel schattig zijn, maar ze kunnen zich ook flink misdragen. Ze vallen dan bijvoorbeeld oude vrouwtjes lastig of slaan onbeholpen in een restaurant servies van tafel. Net als kinderen moeten de robots nog leren hoe de wereld in elkaar zit en hoe ze zich moeten gedragen. En waar leren ze dat? Inderdaad, op een robot-school. Klinkt dat buitenaards? In China bestaan die scholen al.

Hoe kan een toekomst met deze menselijke robots er uit gaan zien? Waarschijnlijk kijken we over een paar jaar al niet meer op van helpende humanoïde robothanden in het dagelijks leven. Je zult ze overal zien en ze zullen bij allerlei taken met ons samenwerken. Of het ook verder gaat dan dat? Nu al hebben mensen relaties met AI, zal dat met ‘fysieke AI’ ook zo zijn? Kun je dan trouwen met een robot? Kunnen die bots een boete krijgen als ze de wet overtreden of zelfs een gevangenisstraf? Mogen ze ooit stemmen op een partij voor de robots? In de Zweedse sciencefictionserie Äkta människor (echte mensen) loopt het uit de hand als de ‘hubots’ (human robots) in opstand komen, omdat ze dezelfde rechten willen als mensen. Gaan we dat ooit ook in het echte leven meemaken? (Gelijke rechten voor vrouwen of dierenrechten waren ooit ook ondenkbaar.)

Midden vorige eeuw bedacht Isaac Asimov (Ik, robot) de ‘drie fundamentele Regels der Robotica’, waarvan de eerste is: Een robot mag een menselijk wezen geen letsel toebrengen. Ik weet niet of een oud vrouwtje lastig vallen of wild met je armen zwaaien onder die regel valt. Maar zo ja, dan hebben robots zeker nog wat te leren op de robotschool. En misschien moeten we ze voor de zekerheid toch ook maar een uitknop geven of een opvoedende ’tik op het scherm om te pauzeren’ (zoals bij de schoonmaakbot op de foto). Better safe than sorry…