Radar Love is een nummer van de Nederlandse rockgroep Golden Earring. Vreemd genoeg heeft het lied zelf niets te maken met een radar. (Wel met love – de tekst gaat over een man die op weg is naar zijn grote liefde.) Radar Love zou een betere titel zijn voor een loflied op futuring. Want wie met de toekomst aan de slag gaat, moet een beetje liefde hebben voor de radar. Het scannen van je omgeving naar verandersignalen geeft zicht op mogelijke toekomsten – al moet je soms wel even een drempel over.

In zijn boek The art of the long view beschrijft de Amerikaanse futurist Peter Schwartz de metafoor van de radar: “Futurists sometimes talk about having their ‘radar’ out. The metaphor is striking: a radar device sends out a high-frequency signal and waits for objects to bounce the signal back.” Als futurist scan je je omgeving voortdurend naar verandersignalen. Die signalen zijn zichtbare tekenen van veranderingen die kunnen wijzen op een toekomst die mogelijk anders wordt dan het heden.

Net als bij een radar kun je niet altijd zien wat er precies achter een signaal schuilgaat. Je ziet immers op de radar alleen een vaag groen puntje. Het is iets wat je opvalt, maar verder onderzoek is nodig om te bepalen wat het precies is. Bij verandersignalen doe je dat door patronen te ontdekken en de achterliggende drijvende krachten te analyseren (zie ook dit eerdere artikel over lijntjes trekken om je blik te verruimen). Met die inzichten kun je beter geïnformeerd mogelijke toekomsten verkennen.

Maar er is nog een overeenkomst tussen de futuring-radar en een echte radar: niet alle signalen zijn even sterk. Sommige punten lichten fel op; andere zijn nauwelijks zichtbaar. De Russisch-Amerikaanse econoom en wiskundige Igor Ansoff noemde die signalen dan ook weak signals – zwakke signalen. Dat wil niet zeggen dat ze minder belangrijk zijn. Het zijn juist signalen waar je goed op moet letten, omdat ze (vooralsnog) minder duidelijk zijn, maar wel degelijk een voorbode kunnen zijn van grote toekomstige veranderingen.

Om signalen te kunnen waarnemen, moet je soms letterlijk en figuurlijk een drempel over. In letterlijke zin, want “a cell has a threshold, that is, it has to get a certain strength of input before it pays attention“, aldus de Amerikaanse neurowetenschapper Jeff Lichtman. Zenuwcellen hebben een drempel die ervoor zorgt dat niet iedere input van buiten direct doorgegeven wordt. En dat is maar goed ook, want anders zou je helemaal gek worden van alle prikkels die op je afkomen. Maar hoe kun je uit al die input dan relevante verandersignalen filteren? Dat probleem ziet de Amerikaanse futuriste Amy Webb ook in haar boek The signals are talking: “Information overload hampers our ability to understand novelty when we see it.” Webb stelt voor om uit te zoomen en vooral te focussen op de fringe, de rand. Dat is het gebied op of net voorbij de grens van je waarnemingshorizon waar nieuwe dingen ontstaan, de “stuff that seems like fantasy“. Het zijn dingen die nu nog volkomen crazy lijken, maar over een paar jaar mainstream kunnen zijn. Wie met zijn radar signalen uit de fringe oppikt en patronen zichtbaar maakt, kan beter zien wat de toekomst mogelijk in petto heeft.

Maar ook in figuurlijke zin moet je soms een drempel over om signalen te kunnen waarnemen. Verandersignalen kunnen namelijk buiten het bereik van je radar liggen. Het zijn dingen die jij niet ziet, omdat ze zich buiten jouw waarnemingsveld bevinden. Dat wil niet zeggen dat ze er niet zijn: als je je radar (jezelf) verplaatst of met een andere radar (persoon) praat, kun je weer andere signalen waarnemen. Een verandering van standpunt of verplaatsing in een ander perspectief brengt nieuwe verandersignalen aan het licht.

Een andere kijk op de dingen is ook wat de Amerikaanse futuriste Jane McGonigal in haar boek Imaginable benadrukt met het begrip strangesight. Dit vreemdzicht is het vermogen om gekke dingen (“weird stuff“) te zien, dingen die anders zijn, waar je van opkijkt. De nieuwsgierige andersblik maakt volgens McGonigal verandersignalen beter zichtbaar. Het ontwikkelen van strangesight zou je kunnen zien als het finetunen van je radar, waardoor je nog beter kunt waarnemen.

Al met al is de radar een mooie metafoor voor het scannen naar verandersignalen. Met een beetje Radar Love maak je signalen zichtbaar en kun je uiteindelijk beter geïnformeerd mogelijke toekomsten verkennen. Gebruik dus je eigen radar vooral ook eens om je omgeving af te speuren naar signalen. En kom je een drempel tegen, richt je blik dan op de randen, verplaats je radar eens of schakel je vreemdzicht in.

(De afbeelding bij dit artikel is gegenereerd door ChatGPT-4o.)